Pratik Enerji Mühendislik

Yıldırımdan Korunma Sistemi Periyodik Kontrolü

İşletmenizi ve çalışanlarınızı, tesisinizin yakınına düşebilecek yıldırımın tehlikelerinden koruyan sistemlere yıldırımdan korunma sistemi denir. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, paratoner sisteminin periyodik kontrollerinin yapılması zorunludur. Firmamız, TS EN 62305 standartlarına uygun, EMO üyesi yetkili mühendisler tarafından raporlama hizmeti sunmaktadır.

Yıldırımdan Korunma Periyodik Kontrolü Neden Yapılmalıdır?

  • Can Güvenliği: Olası bir yıldırım düşmesinde can kaybını önlemek
  • Yangın Riski: Tesisinizde oluşabilecek elektriksel yangınların önüne geçmek
  • Yasal Zorunluluk: İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliğine uygum sağlamak.
  • Sigorta Kapsamı: Olası hasarlarda sigorta şirketlerinin talep ettiği geçerli raporu sunabilmek.
 
Yıldırımdan Korunma Sistem Periyodik Kontrolü
Yıldırımdan Korunma Sistem Periyodik Kontrolü

Yasal Mevzuat ve Kontrol Süreleri

“İş Ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği” Ek-III maddesi gereğince; yıldırımdan korunma sistemlerinin (Paratoner, Faraday Kafesi, Franklin Çubuğu vb.) periyodik kontrolleri yılda en az 1 kez yapılmalıdır.

Ekipman Türü Kontrol Periyodu İlgili Standart
Paratoner-Faraday Sistemleri 1 Yıl TS EN 62305
Topraklama Tesisatı 1 Yıl TS HD 60364-5-54

Periyodik Kontrolü Yapılan Yıldırım Sistemleri Nelerdir?

Yıldırımdan Korunma tesisatının kontrolü yapılırken tesisat tipi de önemlidir. Bu Tesisat tipleri şunlardır:

ESE (Aktif-Radyoaktif) Paratoner

Aktif ve Radyoaktif paratonerler, çatısında 6-6.5 metre direğine tutturulan ve indirme iletkenleri ile topraklama tesisatına bağlanan sistemlerdir.

Faraday Kafesi

Faraday, çatıya yerleştirilen iletken şeritler ve yakalama uçları ile bir ağ oluşturulur. Bu ağ, yıldırım akımını güvenli şekilde topraklama hattına iletir.

Franklin Çubuğu

Franklin Çubuğu, çatının en yüksek noktasına dikey olarak yerleştirilen sivri uçlu metal yapıdır. Yıldırımın çubuğa yönelmesini ve bağlı olduğu iletken üzerinden akımı güvenli şekilde toprağa iletir.

Gerilmiş Tel

Gerilmiş Tel, çatı veya korumak istenen alanın üzerine iki veya daha fazla nokta arasında yatay olarak gerilmiş iletken teller yerleştirilir. Bu teller yıldırımın yapıya değil, doğrudan tel üzerine düşmesini sağlar.

Doğal Bileşenler

Doğal bileşenler, yıldırım tesisatının mevcut indiricilere ( Betonarme Donatı, çelik yapı) bağlanarak doğal bir şekilde yıldırımın taşınmasına olanak sağlar. Bu yapıların temel topraklama tesisatına da bağlı olması gerekmektedir.

Kontrol ve Muayene Sürecimiz Nasıl İşler?

Ölçüm sürecimiz şu adımlardan oluşur:

1. Gözle Muayene: İniş iletkenleri, klemens bağlantıları, çatı direği ve bağlantı durumu, koruma borusu ve test klemensinin fiziksel kontrolü.

2. Ölçüm: Kalibrasyonu güncel “Topraklama Megeri” cihazları ile geçiş direnci ve yayılma direnci ölçümleri.

3. Korozyon Kontrolü: Bağlantı noktaları, tespit kroşeleri gibi yerlerin korozyon durumunun tespiti.

4. Raporlama: Ölçüm sonuçlarının mühendislerimiz tarafından teknik ve yasal formatta raporlanması.

Buradaki adımların yanı sıra şebeke tipi, kapsama alanı projesi, topraklayıcı tipi, hava durumu ve yapı cinsi gibi bilgiler de rapora işlenmektedir. Kapsama alanı projesi ve risk analizi mevcut yapıya göre değerlendirilmektedir. Diğer periyodik kontrol hizmetlerimiz için bakabilirsiniz.

Paratoner Ölçümünü Kimler Yapabilir?

Yıldırımdan korunma ölçümleri, Elektrik Mühendisleri, Elektrik-Elektronik Mühendisleri veya teknikerler tarafından yapılabilir. Raporun geçerli olması için kişinin EMO’ya kayıtlı ve yetki belgesinin olması gerekmektedir.

Evet. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimlerinde, periyodik kontrol raporunun eksikliği idari para cezasına tabidir. Ayrıca iş kazası durumunda işverenin hukuki sorumluluğu vardır.

TS EN 62305 Standardına göre yıldırımdan korunma sistemlerinde topraklama direncinin 10 Ohm altında olması istenir. Sınır değerin üzerindeki ölçümlerde iyileştirme yapılması şarttır.

Düzenlenen periyodik kontrol raporları, tesisatta bir değişiklik olmadığı sürece 1 yıl süreyle geçerlidir.