Kaldırma ve İletme Ekipmanları Periyodik Kontrolü
Kaldırma ve iletme ekipmanları, işletmelerde üretim, lojistik ve depolama süreçlerinin bir parçasıdır. Kaldırma ve iletme ekipmanları, doğru kullanılmadığında ve bakımları aksatıldığında ciddi iş kazalarına yol açabilen yüksek riskli araçlardır. Vinç halatlarının kopması, mobil vinçlerin devrilmesi veya iskelelerin çökmesi gibi ölümcül sonuçlar doğurabilecek kazaları önlemenin en temel yolu, alanında uzman yetkili personeller tarafından yapılan periyodik kontrollerdir.
Pratik Enerji olarak, TS EN ISO 9712 standartlarına göre eğitim almış uzman makine mühendislerimizle, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na tam uyumlu periyodik kontrol hizmeti sunuyoruz.
Hangi Ekipmanların Periyodik Kontrolünü Yapıyoruz?
İş yerinizde kesikli (vinçler) veya sürekli (konveyörler) taşıma işlemi yapan tüm ekipmanların denetimini ilgili standartlara göre gerçekleştiriyoruz. Raporladığımız başlıca ekipmanlar şunlardır:
- Vinç Sistemleri: Gezer köprülü vinç, portal vinç, kule vinç, mobil vinç, monoray vinç ve gırgır vinçler.
- İstifleme ve Taşıma Araçları: Forkliftler, transpaletler ve istif makineleri (liftler).
- Platform ve İskeleler: Sütunlu çalışma platformları, asılı erişim donanımları (asma iskele), mobil platformlar ve yükseltilebilen seyyar iş platformları.
- Araç Servis Ekipmanları: Araç kaldırma liftleri ve krikolar.
- Diğer Kaldırma Araçları: Caraskallar, halatlı/zincirli çektirmeler, kabinli yük kaldırıcılar ve inşaat asansörleri.
- Bağlantı Elemanları: Yük Kaldırmada kullanılan sapanlar, kancalar ve çelik/kendir halatlar.
Yasal Mevzuat ve Periyodik Kontrol Süreleri
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” gereğince, işverenler çalışanların güvenliğini sağlamak ve iş ekipmanlarını kontrol ettirmekle yükümlüdür.
- Kontrol Periyodu: Standartlarda aksi belirtilmediği sürece, kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrolleri yılda en az 1 kez yapılmalıdır. Yapı iskeleleri gibi spesifik donanımlarda bu süre 6 aydır.
- Kimler Yapabilir? Bu kontroller yalnızca Makine Mühendisleri, Makine/Metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile Makine Teknikerleri veya Yüksek Teknikerleri tarafından yapılabilir. Gemi inşası işlerinde ise Gemi İnşaatı Mühendisleri yetkilidir.
Periyodik Kontrol Sürecimiz Nasıl İşler?
Sıfır hata prensibiyle yürüttüğümüz muayene süreci, ekipmanın yalnızca çalıştığını değil, “güvenle” çalıştığını doğrulamak üzerine kuruludur.
- Ön İnceleme ve Belge Kontrolü: Ekipmanın sicil dosyası, geçmiş bakım raporları, CE belgeleri ve operatör yetkinlikleri incelenir.
- Görsel Muayene: Ekipman üzerindeki korozyon, çatlak, ezilme ve deformasyonlar kontrol edilir. Örneğin; çelik halatlarda ezilme, gam ve ipliklenme olup olmadığına; tamburlarda ise halatın alt seviyedeyken tambur üzerinde en az 2 sarım kalıp kalmadığına bakılır.
- İşlevsel (Fonksiyonel) Kontrol: Alt ve üst sınır kesicilerinin (limit switch), güvenlik mandallarının ve acil durdurma butonlarının eksiksiz çalıştığı doğrulanır.
- Yük Testleri (Statik ve Dinamik): Ekipmanlar, beyan edilen nominal kapasitelerinin üzerinde ağırlıklarla test edilir. Vinçlerde dinamik testler beyan edilen yükün en az 1,1 katı ile; statik testler ise en az 1,25 katı yük ile uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Saha deneyimlerimizden yola çıkarak işletme yetkililerinden en çok aldığımız soruları sizler için derledik:
Araç Kaldırma Liftlerinde sesli ikaz sistemi zorunlu mudur?
TS EN 1493 Taşıt Kaldırma Donanımları standardına göre; liftin indirilmesi sırasında tehlikeli konuma 120 mm kala hareketin otomatik olarak durması gerekir. Bu duraksamadan sonraki indirme hareketinin (son kısmın) mutlaka sesli bir ikaz eşliğinde yapılması zorunludur.
Forklift periyodik kontrolünde operatör belgeleri kontrol edilir mi?
Evet. Yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince iş ekipmanlarını kullanmakla görevli çalışanların özel eğitim almaları zorunludur. Bu nedenle forklift, transpalet ve istif makinesi kullanıcılarının eğitim belgeleri; Forklift operatörlerinin ise ek olarak sürücü belgeleri kontrol edilmektedir.
Yük testleri için gereken ağırlıkları (test yükünü) kim temin eder?
Test süreçlerinde kullanılacak kapasitenin 1,1 katı (dinamik) ve 1,25 katı (statik) test yükleri ile uygun bağlama elemanları, periyodik kontrol öncesinde işveren/işletme tarafından hazır bulundurulmalıdır.
Kanca ve zincirlerdeki aşınma sınırı nedir?
Kanca ağız açıklığı orijinal ölçüsünün %15’ini geçmemelidir. Zincir baklalarında ise aşınma miktarı bakla kalınlığının dörtte birini (1/4) veya boyuna uzama %5i geçmişse o zincir kesinlikle kullanılmamalıdır.
Güvenli Çalışma Alanları İçin Hemen Teklif Alın
İş kazalarının önüne geçmek, yasal yükümlülüklerinizi yerine getirmek ve SGK denetimlerinde sorun yaşamamak için profesyonel ekibimizden destek alın. Pratik Enerji olarak, hazırladığımız Bakanlık onaylı, e-imzalı raporlarla süreçlerinizi güvence altına alıyoruz. Diğer periyodik kontrollerimiz: Periyodik Kontrol.
İletişim: +905316172257
E-Posta: İnfo@pratikenerjimuhendislik.com