2026 Yılı İSG Periyodik Kontrol Yaptırmama Cezası Ne Kadar? Güncel Ceza Tablosu ve Riskler
İş yerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının, makinelerin ve tesisatların periyodik kontrollerini yaptırmak yasal bir zorunluluktur. 2026 yılı yeniden değerleme oranlarının açıklanmasıyla birlikte, 2026 yılı İSG periyodik kontrol yaptırmama cezası miktarları da belirgin şekilde artış gösterdi.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, periyodik muayenesi yapılmayan veya süresi geçen her bir iş ekipmanı için ayrı ayrı idari para cezası uygulanmaktadır. İşletmelerin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre bu cezalar katlanarak katlanmaktadır.
Peki, 2026 yılında periyodik kontrol yaptırmamanın maliyeti nedir? Hangi ekipmanlar bu kapsama girer ve ceza süreçleri nasıl işler? İşte tüm detaylar…
Periyodik Kontrol Zorunluluğu Hangi Yasaya Dayanır?
İş yerlerindeki kontrol zorunluluğunun yasal dayanağı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 10. Maddesi ile İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği hükümleridir.
Kanunun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca; işveren, çalışma ortamında ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaları yaptırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda ise Kanun’un 26/1-ç maddesi gereğince idari para cezası kesilir.
Önemli Not: Periyodik kontroller tek seferlik bir işlem değildir. Ekipmanın türüne göre (basınçlı kaplar, kaldırma araçları, elektrik tesisatı vb.) mevzuatta öngörülen 3 ay, 6 ay veya 1 yıllık periyotlarla düzenli olarak tekrarlanmalıdır.
2026 İSG Periyodik Kontrol İhlal Uyarı Kartı
2026 Yılı Periyodik Kontrol Yaptırmama Cezası Hesaplama Tablosu
2026 yılında İSG cezalarında uygulanan %25,49 oranındaki yeniden değerleme sonrasında periyodik kontrol yaptırmama cezasının temel tutarı 33.326 TL olarak uygulanmaktadır.
Ancak bu tutar her işletme için sabit değildir. İş yerinin tehlike sınıfı (Az Tehlikeli, Tehlikeli, Çok Tehlikeli) ve çalışan sayısına bağlı olarak ceza katsayıları değişmektedir.
|
İş Yeri Sınıfı / Çalışan Sayısı |
1 – 9 Çalışan |
10 – 49 Çalışan |
50 ve Üzeri Çalışan |
|
Az Tehlikeli |
33.326 TL (Temel Tutar) |
33.326 TL (Temel Tutar) |
49.989 TL (%50 Artış) |
|
Tehlikeli |
41.657 TL (%25 Artış) |
49.989 TL (%50 Artış) |
66.652 TL (%100 Artış) |
|
Çok Tehlikeli |
49.989 TL (%50 Artış) |
66.652 TL (%100 Artış) |
99.978 TL (%200 Artış) |
Not: Yukarıdaki tutarlar 2026 yılı güncellenmiş tahmini alt ve üst sınır katsayı oranları esas alınarak hesaplanmıştır. Denetim esnasında tespit edilen her bir eksik ekipman için ceza bu tablodaki tutarlarla çarpılır.
Ekipman Başına Ceza Mantığı: Kaç Ekipman Varsa Ceza O Kadar Katlanır
İSG idari para cezalarındaki en kritik husus, periyodik kontrol cezasının toplu bir ceza olmamasıdır. Denetim yapan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri, kontrolleri yapılmamış her bir ekipman için ayrı ayrı ceza uygular.
Örnek Ceza Senaryosu:
50 çalışanı olan Çok Tehlikeli sınıftaki
bir imalat fabrikasında yapılan denetimde şu eksikliklerin tespit edildiğini
varsayalım:
- 3 Adet
Forklift (Kaldırma-İletme Ekipmanı) - 1 Adet
Kompresör (Basınçlı Kap) - 1 Adet
Elektrik Topraklama Tesisatı Kontrolü
Bu işletmede toplam 5 kalem periyodik kontrol
eksikliği bulunmaktadır. Çok tehlikeli ve 50+ çalışan kategorisinde ekipman
başı ceza 99.978 TL’dir.
5 Ekipman/Tesisat x 99.978 TL = 499.890 TL
Görüldüğü üzere, periyodik kontrollerin yaptırılmaması işletmeye yaklaşık yarım milyon TL’lik ani bir idari para cezası yükü getirebilmektedir.
Hangi İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrolü Zorunludur?
İş yerlerinde sıklıkla kullanılan ve periyodik kontrole tabi tutulması yasal zorunluluk olan başlıca ekipman ve tesisatlar şunlardır:
- Basınçlı Kaplar ve Tesisatlar: Buhar kazanları, kalorifer kazanları, kompresörler, hava tankları, hidroforlar, genleşme tankları, LPG ve sıvılaştırılmış gaz tankları.
- Kaldırma ve İletme Ekipmanları: Vinçler (tavan, mobil, kule), forkliftler, transpaletler, caraskallar, platformlar, yük ve insan asansörleri, yürüyen merdivenler.
- Elektrik ve Topraklama Tesisatları: Elektrik tesisatı kontrolü, topraklama ölçümleri, paratoner (yıldırımdan korunma) kontrolleri, trafo ve pano bakımları.
- Havalandırma ve Yangın Tesisatları: Yangın söndürme tüpleri ve tesisatı, yangın pompaları, havalandırma ve klima tesisatları, duman tahliye sistemleri.
Para Cezasının Ötesindeki 3 Büyük Risk
Periyodik kontrollerin ertelenmesi yalnızca cüzdanı yakmakla kalmaz. İşletmenin sürekliliğini tehdit eden daha büyük yasal ve idari yaptırımlara da zemin hazırlar:
1. İşin Durdurulması ve Mühürleme Riski
Özellikle yüksek hayati risk taşıyan patlama tehlikeli basınçlı kaplar veya devrilme riski taşıyan vinç/asansör gibi ekipmanların periyodik kontrol raporu yoksa, Bakanlık müfettişleri o ekipmanın veya ilgili üretim alanının kullanımını derhal durdurabilir.
2. İş Kazalarında "Asli Kusur" ve Milyonluk Rücu Davaları
Periyodik kontrolü yapılmamış bir makinede (örneğin freni tutmayan bir forklift veya patlayan bir kompresör) iş kazası meydana gelmesi halinde, işveren yargı önünde doğrudan “Asli Kusurlu” sayılır. SGK, kazazede veya ailesine ödediği tüm tazminatları işverene rücu eder. Özel sigorta şirketleri de muayenesiz ekipman kaynaklı kazaları poliçe kapsamı dışında bırakır.
3. İSG-KATİP ve EKİPNET Otomatik Tespit Yaptırımı
2026 standartlarında Bakanlık, EKİPNET (Ekipman Kayıt Sistemi) ile İSG-KATİP sistemlerini entegre çalıştırmaktadır. Yetkili akredite personeller tarafından yapılmayan ve EKİPNET sistemine girilmeyen raporlar geçersiz sayılmakta ve sistem üzerinden otomatik denetim uyarısı oluşturmaktadır.
EKİPNET Kaydı Olmayan Raporlar Geçersiz mi?
Evet! Piyasa koşullarında yetkisiz kurum veya kişilerden alınan mühendislik imzalı kağıt üstü raporlar denetimlerde geçersiz kabul edilir.
Periyodik kontrol raporunun geçerli sayılması için:
- Kontrolü yapan uzmanın EKİPNET kayıt numarasının (K-Numarası) raporda yer alması,
- Raporun Bakanlık onaylı formata ve standartlara uygun düzenlenmesi gerekir.
Geçersiz rapor sunulması durumu, denetimde “hiç kontrol yaptırmamış” muamelesi görmenize ve doğrudan idari para cezasıyla karşılaşmanıza neden olur.
Periyodik Kontrol İdari Para Cezasına İtiraz ve Ödeme Süreci
Hakkında idari para cezası uygulanan işverene karar tebliğ edilir. Ceza tebliğ edildikten sonra izlenmesi gereken yasal süreç şu şekildedir:
- İndirimli Ödeme: İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, ceza tutarından %25 peşin ödeme indirimi uygulanır.
- İtiraz Hakkı: Cezaya karşı, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurularak itiraz edilebilir. Ancak itiraz edilmesi ödeme süresini durdurmaz.
Unutmayın: Cezayı ödemiş olsanız dahi periyodik kontrol eksikliğini gidermeniz şarttır. Takip eden denetimlerde eksikliğin devam ettiği tespit edilirse ceza katlanarak tekrar kesilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
2026 yılında periyodik kontrol cezası her ay tekrar kesilir mi?
Evet, tespit edilen eksiklik Bakanlıkça verilen süre sonunda veya müteakip denetimlerde giderilmemişse, aykırılık devam ettiği sürece idari para cezaları her ay yeniden uygulanabilir.
Kompresör veya forklift periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılmalıdır?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre standart bir süre belirtilmemişse veya risk değerlendirmesinde farklı bir periyot öngörülmemişse; basınçlı kaplar (kompresörler) ve kaldırma araçları (forkliftler) en geç yılda 1 kez kontrol edilmelidir.
50'den az çalışanı olan az tehlikeli iş yerlerinde periyodik kontrol zorunlu mu?
Evet. Çalışan sayısına veya tehlike sınıfına bakılmaksızın, bünyesinde iş ekipmanı, yangın tüpü veya elektrik tesisatı bulunduran tüm iş yerlerinde periyodik kontrol zorunludur.
Periyodik kontrolü kimler yapabilir?
Periyodik kontrolleri yalnızca Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş, EKİPNET sistemine kayıtlı makine mühendisleri, elektrik mühendisleri, tahribatsız muayene uzmanları ve teknik öğretmenler (ilgili alanlarda) yapabilir.
Sonuç: Cezalardan Korunmak İçin Zamanında Adım Atın!
2026 yılı İSG idari para cezaları göz önüne alındığında, periyodik kontrolleri ertelemenin maliyeti, bu kontrolleri yetkili kurumlara yaptırma maliyetinin 10 ila 20 katı üzerindedir.
İşletmenizi fahiş idari para cezalarından, işin durdurulması riskinden ve olası iş kazalarının ağır hukuki yükümlülüklerinden korumak için iş ekipmanlarınızın periyodik kontrollerini EKİPNET yetkili uzmanlar aracılığıyla zamanında tamamlayınız.
