Gemi (Deniz Araçları) Periyodik Kontroller - Survey'in İstediği Raporlar
Deniz araçlarının operasyonel sürekliliği, can güvenliği ve uluslararası standartlara uyumu, düzenli periyodik kontroller ve eksiksiz bir survey süreci ile güvence altına alınır. Gemilerde elektrik, mekanik ve yangın güvenlik sistemlerinin ulusal ve uluslararası mevzuatlara göre test edilerek raporlanması zorunludur.
1. Gemi Elektrik Testleri ve İzolasyon Ölçümleri
Gemilerde elektrik tesisatının güvenliği, seyir halindeki en kritik unsurlardan biridir. Deniz ortamının yarattığı korozyon ve nem riskine karşı elektrik altyapısının yalıtkanlık durumu düzenli olarak denetlenmelidir.
- Gemi Yalıtım Direnci Ölçümü ve Gemi İzolasyon Testi: Elektrik tesisatı, akümülatörler ve aydınlatma sistemleri yüksüz ve normal besleme gerilimi kapalıyken test edilir.
- Motor Yalıtım Testi ve Meger Testi Raporu: Test işlemleri, çalışma geriliminin iki katı voltaj uygulanarak gerçekleştirilir. Örneğin, 24 Volt DC tesisat için 50 Volt, 230 Volt AC tesisat için ise 500 Volt test akımı uygulanır. Tüm bu ölçümler, yetkili laboratuvarlarca onaylanmış kalibrasyonlu cihaz kullanılarak yapılır ve sonuçlar MegaOhm/KiloOhm cinsinden raporlanır.
- Güç Üretim Sistemleri: Gemi içindeki ana enerji kaynakları olan jeneratörler, batarya sistemleri ve alternatörler düzenli olarak kısa devre ve izolasyon eksikliği açısından analiz edilir.
- Termal Kamera Denetimleri: Elektrik panoları ve kablo bağlantı noktalarındaki aşırı ısınma riskleri termal kamera ölçümleriyle tespit edilerek olası yangınların önüne geçilir.
2. Yangın ve Güvenlik Sistemleri Kontrolü
Deniz araçlarında yangın güvenliği, müdahale süresinin kısıtlı olması nedeniyle hayati önem taşır.
- Yangın Algılama ve Uyarı Sistemi: Geminin her kompartımanında bulunan duman, ısı ve alev dedektörlerinin hassasiyet testleri yapılır.
- Yangın Alarm Tesisatı: Acil durum panelleriyle olan haberleşme ve sirenlerin desibel ölçümleri kontrol edilerek sistemin kesintisiz çalışıp çalışmadığı raporlanır.
3. Mekanik Sistemler ve Basınçlı Kaplar
Mekanik periyodik kontrol süreçleri; yapısal bütünlük, korozyon, hareketli parçalardaki aşınma ve sızdırmazlık gibi durumların makine mühendisleri tarafından değerlendirilmesini kapsar.
- Basınçlı Kaplar ve Tanklar: Hava tankları, hidrofor sistemleri (tatlı su hidroforu, tuzlu su hidroforu) ve ısıtma sistemlerinde kullanılan kazanlar hidrostatik testlere veya tahribatsız muayene yöntemlerine tabi tutulur. Pnömatik devrelerin sızdırmazlığı denetlenir.
- Kaldırma ve İletme Ekipmanları: Güverte üzerinde yer alan gemi vinçleri (kreyn) ve ırgatlar, kapasitelerinin üzerinde yüklerle test edilir. Vinç yük testleri genellikle ekipmanın nominal kapasitesinin %110 veya %125’i oranında aşırı yük uygulanarak gerçekleştirilir. Test esnasında fren sistemleri ve mekanik parçaların direncine bakılır.
- Pompalar ve Kompresörler: Sintine ve balast sistemlerinde görev yapan drenaj pompaları ile kompresör ünitelerinin basınç ve debi performansları ölçülür. Soğutma hatları, pompa sistemleri ve transmisyon üniteleri detaylı onarım ve revizyon süreçlerinden geçirilir.
4. Standartlar, Zorunluluklar ve Fiyatlar
Zorunluluklar ve Kapsam: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve uluslararası denizcilik kuralları gereği, tüm ölçüm ve testlerin düzenli olarak yapılması şarttır. Üretici veya ilgili standart farklı bir periyot belirtmedikçe bu belgeler genellikle bir yıl geçerlidir.
Türk Loydu ve Sörvey Kuralları: Test ve muayeneler, Türk Loydu veya geminin bağlı olduğu diğer IACS (Uluslararası Klaslama Kuruluşları Birliği) üyelerinin belirlediği sörvey (survey) kurallarına uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
Raporlama ve Fiyatlar: Gemi elektrik testleri, mekanik testler ve sörvey raporu fiyatları; geminin tonajına, kullanım amacına (ticari, yat, yük), test edilecek ekipman sayısına ve operasyonun yapılacağı limana göre değişiklik gösterir. Hazırlanan raporlar iş güvenliği dosyasında yasal bir kanıt olarak muhafaza edilmelidir
Sıkça Sorulan Sorular
Gemilerde meger testi ve izolasyon ölçümü nasıl yapılır?
Elektrik tesisatı, akümülatör tesisatı, aydınlatma ve elektronik iletişim cihazlarını besleyen sistemler boşta ve yüksüzken test edilir. İzolasyon direnci ölçümü, çalışma geriliminin 2 katı üzerinde bir voltaj uygulanarak kalibrasyonlu cihazlar ile yapılır. Örneğin, 24 Volt doğru akım (DC) olan bir tesisatta 50 Volt; 230 Volt alternatif akım (AC) olan bir tesisatta ise 500 Volt ile test işlemi gerçekleştirilir. Sonuçlar MegaOhm veya KiloOhm cinsinden kaydedilerek meger testi raporu oluşturulur.
Gemi periyodik kontrol raporu (surveye verilen rapor) ne kadar süreyle geçerlidir?
Üretici firmalar veya ilgili standartlar tarafından farklı bir periyot belirtilmediği sürece, mekanik periyodik kontrol ve survey raporları bir yıl (12 ay) geçerlidir. Ancak geminin maruz kaldığı ağır çalışma şartlarına ve risk değerlendirmesine bağlı olarak bu süre daha kısa tutulabilir. Raporların iş güvenliği dosyasında muhafaza edilmesi ve denetimlerde sunulması yasal bir zorunluluktur.
Gemi vinçleri (kreyn) ve kaldırma ekipmanlarının yük testi nasıl uygulanır?
Gemi vinçleri, güvenli bir şekilde çalıştıklarını doğrulamak için nominal kapasitelerinin %110 veya %125’i gibi bir aşırı yük ile test edilir. Bu test sırasında vincin test yükünü kaldırma, taşıma, döndürme ve indirme işlevleri değerlendirilir. Fren sistemleri, hidrolik basınç ve mekanik parçaların deformasyona uğramadan aşırı yüke dayanabilmesi şarttır.
Elektrik ve mekanik survey kontrollerini kimler yapmaya yetkilidir?
Mekanik periyodik kontroller; makine mühendisleri ile makine tekniker ve yüksek teknikerleri tarafından gerçekleştirilir. Tahribatsız muayene gerektiren durumlarda ise ilgili standartlara göre özel eğitim almış personel görev alır. Elektrik testleri, yalıtım direnci ve meger ölçümleri de ayetkili mühendisler tarafından kalibrasyonlu test cihazları kullanılarak yapılır.
Mekanik periyodik kontrol kapsamında hangi basınçlı kaplar ve tanklar test edilir?
Deniz araçlarındaki periyodik kontroller sırasında; kompresör hava tankları, kazanlar, genleşme tankları ve otoklavlar gibi basınçlı kaplar test edilir. Ayrıca tatlı su hidroforu ve tuzlu su hidroforu gibi sistemler de hidrostatik testlere ya da tahribatsız muayene yöntemlerine tabi tutularak sızdırmazlıkları ve yapısal bütünlükleri raporlanır.
Periyodik kontroller ile ilgili merak ettiğiniz diğer bilgilere bakabilirsiniz.
