Fabrika Seksiyonel Kapı Periyodik İSG Muayenesi Zorunlu Mu?
İş yerlerindeki personel ve mal güvenliğini sağlamak için tercih edilen endüstriyel seksiyonel kapılar, ağır ve sürekli çalışan hareketli mekanizmalardır. Peki, fabrika seksiyonel kapı periyodik İSG muayenesi zorunlu mu? Kısa ve net cevap: Evet, zorunludur. İş ekipmanlarının güvenliğinden sorumlu olan işverenler, bu kapıların yasal periyodik kontrollerini yaptırmakla mükelleftir.
Bu yazımızda seksiyonel kapı muayenelerinin yasal dayanaklarını, ne sıklıkla yapılması gerektiğini, kimler tarafından yapılabileceğini ve muayenenin yapılmaması durumunda karşılaşılacak yaptırımları tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Yasal Dayanak: Neden Zorunlu?
Fabrikalarda, otoparklarda veya depolarda kullanılan seksiyonel kapıların periyodik kontrol şartları yasal güvence altına alınmıştır. Bu zorunluluk, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince oluşturulan ve yürürlüğe giren İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında uygulanmaktadır.
Bu yönetmelik, iş yerinde kullanılan tüm kapı ve kepenk sistemlerinin çalışanlar için bir risk oluşturmamasını hedefler.
Seksiyonel Kapı Periyodik Muayenesi Ne Sıklıkla Yapılır?
Yönetmeliğe göre endüstriyel raf ve kapıların periyodik kontrollerinde geçerli olan standart bir süre bulunmaktadır.
- İlgili standartlarda veya imalatçı firmanın talimatlarında aksine bir süre öngörülmemişse, seksiyonel kapıların periyodik muayenesi en az yılda 1 kez (azami 1 yıl) olacak şekilde yapılmalıdır.
Muayeneyi Yaptırmamanın Cezası ve Riskleri Nelerdir?
Periyodik muayenelerin ihmal edilmesi hem güvenlik hem de mali açıdan ciddi sonuçlar doğurur:
- İşlevsellik Kaybı ve Ömür Kısalması: Kapının işlevselliği azalır ve mekanik ömrü ciddi oranda kısalır.
- Güvenlik Açıkları: Kopan bir halat veya çalışmayan bir sensör, ağır sanayi kapılarının düşmesine neden olarak ölümcül iş kazalarına yol açabilir.
- İdari Para Cezaları: Yapılacak resmi denetimlerde muayenenin yapılmadığının tespiti halinde resmi makamlar tarafından idari para cezası kesilir. Cezanın miktarı, iş yerindeki ekipman sayısına ve firmanın tehlike sınıfına göre değişiklik gösterebilir.
- Kullanım Durdurma: Ağır kusur tespit edildiğinde, söz konusu eksiklikler giderilene kadar kapının kullanımı durdurulabilir.
Fabrika Seksiyonel Kapı Muayenesini Kimler Yapabilir?
Muayene işlemlerinin geçerli olabilmesi için mutlaka yetkili kişilerce yapılması gerekir. Endüstriyel kapıların periyodik kontrolleri aşağıdaki yetkili personeller tarafından yapılabilir:
- Makine mühendisleri.
- Mekatronik mühendisleri.
- Makine veya metal eğitimi bölümünden mezun olan teknik öğretmenler.
- Makine teknikerleri veya yüksek teknikerleri.
Muayene Sırasında Nelere Bakılır ve Hangi Standartlar Uygulanır?
Uzman ekipler tarafından yapılan muayenelerde, kapıların TS EN 13241+A2, TS EN 12453, TS EN 12604+A1 standartlarına uygun olup olmadığı kontrol edilir. Bu süreçte fiziksel, gürsel ve mekanik pek çok test uygulanır.
Kontrol sırasında incelenen temel başlıklar şunlardır:
- Yapısal elemanlarda veya bağlantılarda korozyon olup olmadığı kontrol edilir.
- Eksik cıvata ve somunların varlığı incelenir.
- Ayak deformasyonları ve çarpıklıklar gözlemlenir.
- Otomasyon sistemlerinin, sensörlerin ve güvenlik donanımlarının doğru çalışıp çalışmadığı test edilir.
Denetimler sonucunda, tüm verileri ve bulguları içeren bir Endüstriyel Kapı Periyodik Kontrol Raporu düzenlenir. Eğer ekipmanın güvenliğinde bir sorun varsa, raporda ilgili sorun giderilene kadar ekipmanın kullanılmasının sakıncalı olduğu açıkça belirtilir.
Daha fazla ayrıntıya Endüstriyel Kapı ve Raflar yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Seksiyonel kapı periyodik muayenesini yaptırmamanın cezası nedir?
Seksiyonel kapıların yasal periyodik kontrollerinin yapılmaması durumunda, denetimlerde işletmelere idari para cezası uygulanır. Kesilecek cezanın miktarı, iş yerindeki ekipman sayısına ve iş yerinin tehlike sınıfına göre değişiklik gösterir. Ayrıca, tespit edilen hayati kusurlar giderilene kadar kapının kullanımına kalıcı veya geçici olarak son verilebilir.
Endüstriyel kapı muayenesini kimler yapmaya yetkilidir?
Bu periyodik kontrolleri gerçekleştirmeye yetkili kişiler; makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu olan teknik öğretmenler ve makine teknikerleri ya da yüksek teknikerleridir. Bunlara ek olarak, TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 belgesine sahip A Tipi Muayene Kuruluşları da bu denetimleri yasal olarak yapmaya yetkilidir.
Seksiyonel kapı muayenesinde hangi standartlara uyulur?
Uzmanlar tarafından yapılan denetimlerde, endüstriyel kapıların ulusal ve uluslararası kabul görmüş TS EN 13241+A2, TS EN 12453 ve TS EN 12604+A1 standartlarına uygunluğu kontrol edilmektedir.
Periyodik kontrol raporu (formu) neleri içerir?
Muayene sonrasında düzenlenen raporda; kapının genel çalışma durumu, güvenlik ve otomasyon sistemlerinin etkinliği, yapısal elemanlardaki deformasyonlar ve yapılan tüm mekanik testlerin sonuçları ayrıntılı olarak yer alır. Eğer ekipmanın kullanımında iş sağlığı ve güvenliği açısından bir sakınca bulunursa, bu durum giderilene kadar ekipmanın kullanılamayacağı rapora açıkça işlenir.
