BASINÇLI KAPLARIN PERİYODİK KONTROLÜ
Yüksek basınç altında çalışmaları nedeniyle doğası gereği ciddi riskler barındıran basınçlı kapların periyodik kontrolü, işletmelerde can ve mal güvenliğini garanti altına almak, olası iş kazalarını önlemek ve yasal yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmek için hayati bir zorunluluktur.
Yasal Mevzuat ve Zorunluluklar
6331 sayılı “İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu” uyarınca çıkarılan “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği”, basınçlı kap ve tesisatların yılda en az bir kez periyodik kontrole tabi tutulmasını yasal bir zorunluluk kılmıştır.
Kontrol ve Test Koşulları (Ek III, Madde 2.1):
Yıllık Kontroller: İşletme basıncını belirlenmiş ekipmanlarda, aksi standartlarda belirtilmedikçe yılda en az bir kez hidrostatik test gerçekleştirilir.
Özel Bakım ve Onarım: Her önemli veya onarım faaliyetinden sonra hidrostatik test tekrarlanmalıdır.
Test Basıncı: Üretim Standardında aksi belirtilmedikçe, testler azami basıncın 1,5 katı değerle yapılır.
Periyodik Kontrolü Yapılan Ekipmanlar
Tesisinizde bulunan ve yüksek risk taşıyan aşağıdaki ekipmanlar için muayene hizmeti sunmaktayız:
Isıtma ve Buhar Sistemleri: Buhar kazanları, sıcak su (kalorifer) kazanları, kızgın yağ ve kızgın su kazanları.
Hava Gaz Depolama: Kompresör hava tankları, hidrofor ve genleşme tankları, hava depoları.
Endüstriyel ve Kimyasal Tanklar: LPG ve sıvılaştırılmış gaz tankları (yer altı/yer üstü), kriyojenik tanklar, tehlikeli sıvı depolama tankları.
Üretim Ekipmanları: Otoklavlar, boyama makineleri ve kazanları, buharlı pişirme kazanları.
Teknik Standartlar ve Kontrol Periyotları
| Ekipman Adı | Kontrol Periyodu (Azami) | Uygulanan Temel Standartlar |
|---|---|---|
| Buhar ve Kızgın Su Kazanları | 1 Yıl | TS EN 12952, TS EN 12953, TS 497 |
| Isıtma (Kalorifer) Kazanları | 1 Yıl | TS EN 303, TS EN 12828+A1 |
| Basınçlı Hava ve Gaz Tankları | 1 Yıl | TS 1203 EN 286-1, TS EN 13445-5 |
| Sıvılaştırılmış Gaz Tankları (LPG) | 1 Yıl | TS EN 13445-5, TS 1446, TS EN 12817 |
| Otoklav | 1 Yıl | TS EN 285+A1, TS EN 13060+A1 |
| Kriyojenik Tanklar | Standart Sürelerinde | TS EN ISO 21009-2, TS EN 14197-3 |
| Tehlikeli Sıvı Depolama Tankları | 10 Yıl* | API 620, API 650, API 653 |
* Dik silindirik, çelik kaynaklı yer üstü tanklar için geçerlidir.
Neden Pratik Enerji Seçilmelidir?
Periyodik kontrolü gerçekleştiren kuruluşların ve kişilerin seçiminde şu kriterlere dikkat edilmelidir:
- Bağımsızlık ve Tarafsızlık: Muayeneyi yapan kişi veya kurum; ekipmanın tasarımcısı, tedarikçisi, sahibi veya bakımcısı olmamalıdır.
- EKİPNET Kaydı: Kontrolü yapan teknik uzmanların Bakanlık web portalı olan EKİPNET’e kayıtlı olması ve raporlarda bu kayıt numarasının belirtilmesi zorunludur.
- Kalibrasyon: Kontrolde kullanılan tüm ölçüm cihazlarının kalibrasyonlarının güncel olması şarttır.
Periyodik Kontrol yaptırmamanın cezası nedir?
Yasal Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda idari para cezaları uygulanır ve olası kazalarda işletme tam kusurlu sayılabilir.
Hidrostatik test her yıl yapılmalı mı?
Yönetmeliğe göre azami yılda bir kez işletme basıncıyla, azami üç yılda bir ise üretim standartlarındaki test basıncıyla gerçekleştirilmelidir.
Emniyet valfi testi ne zaman yapılır?
LPG, buhar ve kızgın su kazanları gibi ekipmanların emniyet valfleri, ilgili standartlarda belirtilen azami süreler içinde test edilmelidir.