Pratik Enerji Mühendislik

Akümülatör Periyodik Kontrol ve Muayenesi

Akümülatörler, Elektrik enerjisini kimyasal formda depolayan ve ihtiyaç anında enerjiyi geri vermek için kullanılan cihazlardır. Ancak, güvenli çalışma ortamı için bu sistemlerin düzenli denetlenmesi gerekmektedir. Bunun için akümülatör periyodik kontrol ve muayenesi yapılmalıdır.

Akümülatör periyodik kontrolü
Akümülatör periyodik kontrolü

Akümülatör Periyodik Kontrolü Neden Zorunludur?

İş sağlığı ve güvenliğini sağlamak, olası yangın ve patlama risklerini minimize etmek için kontroller zorunludur. 6331 sayılı İSG kanunu uyarınca yayımlanan “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği”, bu kontrolleri yasal bir yükümlülük haline getirmiştir. Kontrolleri yaptırmayan işletmeler, çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre idari para cezaları ile karşı karşıya kalabilir.  
⚠️ Yasal Uyarı: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 10. maddesi gereğince; iş ekipmanlarının periyodik kontrollerini yaptırmayan işletmelere, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişen oranlarda İdari Para Cezası uygulanmaktadır. Cezalar her yıl yeniden değerleme oranına göre artış göstermektedir.

Akü Periyodik Kontrol Süresi ve Yetkili Kişiler

Kontrol Sıklığı: Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe akümülatör periyodik muayenesi azami 1 yıl aralıklarla yapılmalıdır.

Kimler Yapabilir? Muayene işlemini yalnızca Bakanlık yetkili, kalıcı EKİPNET numarasına sahip elektrik mühendisleri, teknikerler veya yüksek teknikerler gerçekleştirebilir.

Muayene Kapsamı ve Uygulanan Testler

Teknik ekiplerimiz, akülerin hem yük altında hem de boşta olduğu durumlarda şu testleri gerçekleştirir:

Görsel Kontroller: Sızıntı, korozyon, şişme ve bağlantı noktalarının temizliği kontrol edilir.

Kapasite ve Yük Testleri: Akülerin belirlenen süre boyunca gerekli akımı verip vermediği ölçülür.

Hücre ve Gerilim Ölçümleri: 6V,12V ve 24V gibi farklı guruplardaki akülerin hücre bazlı gerilim değerleri incelenir.

Şarj Sistemi (Redresör) Analizi: Aküleri besleyen redresörlerin veya alternatörlerin uygunluğu denetlenir.

Akü Tiplerine Göre Muayene Standartları

Muayene süreçlerinde TS EN 60896 (Stasyoner aküler) ve TS1352 gibi ulusal ve uluslararası standartlar baz alınır.

VRLA (AGM/Jel) Aküler: Bakımsız tip akülerde iç direnç ölçümleri için kritiktir.

Starter ve Traksiyoner Aküler: Kullanım amacına göre elektrolit yoğunluğu ve plak yapıları incelenir.

Akü kutup başlarındaki ısınmalar yangın riskini önceden haber verir. Muayenelerimizde termal kamera kullanarak bu riskleri raporluyoruz. Ayrıca ilgilenmek isterseniz tüm elektrik tesisat kontrollerimize Elektrik Tesisat kontrolü sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

“Tüm periyodik kotrollerimiz, EKİPNET sistemine kayıtlı, uzman Elektrik Mühendislerimiz tarafından standartlara uygun kalibre cihazlarla yapılmaktadır.” 

Akü bakımı ve periyodik kontrol aynı şey mi?
Hayır, aynı şey değildir. Akü bakımı; genellikle üreticinin yetkili servisleri tarafından performans artırımı için yapılır. Akümülatör Periyodik Kontrolü ise; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereği, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bağımsız ve tarafsız muayene kuruluşları tarafından yapılan yasal bir zorunluluktur.
UPS aküleri periyodik kontrol grubuna dahil midir?
Hayır. UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı) aküleri, sistemin genel bakımları yapılırken yetkili servisler tarafından test edilir. Yönetmelik kapsamındaki 'Akümülatör Periyodik Kontrolü' genellikle iş ekipmanı, kaldırma iletme makineleri veya ana enerji kaynağı olarak kullanılan akü gruplarını kapsar; UPS aküleri bu periyodik kontrol kapsamında değerlendirilmez.