Transpalet Periyodik Kontrol Zorunlu mu?
Depolama, lojistik ve üretim alanlarında yük taşımak için vazgeçilmez bir araç olan transpaletler, iş yükünü hafifletirken iş güvenliği açısından bazı yasal sorumlulukları da beraberinde getirir. İşletme sahiplerinin ve iş güvenliği uzmanlarının en çok sorduğu “Transpalet periyodik kontrol zorunlu mu?” sorusunun yanıtı oldukça nettir: Evet, zorunludur. Bu zorunluluk, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanarak 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” kapsamında belirlenmiştir. Yönetmeliğe göre, işyerinde kullanılacak ekipmanların çalışanlara sağlık ve güvenlik yönünden zarar vermemesi için gerekli tüm tedbirleri alma sorumluluğu tamamen işverene aittir.
Transpalet Periyodik Kontrolü Neden Yaptırılmalıdır?
İş ekipmanlarının periyodik kontrolleri sadece yasal bir zorunluluk olmakla kalmaz; aynı zamanda işletmenin verimliliği ve güvenliği için hayati önem taşır. Transpaletlerin zamanında kontrol edilmesi şu avantajları sağlar:
- Transpaletlerin güvenli, ekonomik ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlar.
- Ekipmanların çevre dostu koşullarda çalışmasını destekler.
- Olası iş kazalarını önleyerek çalışan güvenliğini garanti altına alır.
- Cihazdaki ufak arızaların erkenden tespit edilmesini sağlayarak kullanım ömrünü uzatır.
Transpalet Periyodik Kontrol Süresi ve Sıklığı Nedir?
Mevzuata göre transpalet periyodik muayene süresi, üretici firma tarafından daha kısa bir süre veya farklı bir standart belirtilmemişse, azami 1 yıl (12 ay) olarak belirlenmiştir.
Bununla birlikte, ekipmanın kullanım sıklığı, bulunduğu ortamın zorlu koşulları, yaşı veya daha önce bir kaza geçirmiş olması gibi durumlar göz önünde bulundurularak yapılacak risk değerlendirmesi sonucunda bu muayene sıklığı artırılabilir. Transpalet muayeneleri, ulusal ve uluslararası kabul gören TS 2025 standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
Transpalet Periyodik Kontrolünü Yaptırmamanın Cezası Nedir?
Transpalet muayenelerini ihmal etmenin, işletmeler için ağır idari para cezaları bulunmaktadır. 6331 Sayılı İSG Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca, “Risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaları yapmamak” fiili nedeniyle işverenlere cezai işlem uygulanmaktadır.
Ceza tutarları sabit olmayıp, işletmenin durumuna göre şu kriterler baz alınarak hesaplanır:
Çalışan Sayısı: İşyerindeki personel sayısı (örneğin; 1-10 çalışan, 10-49 çalışan veya 50 ve üzeri çalışan) ceza miktarını doğrudan etkiler.
Tehlike Sınıfı: İşletmenin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta yer alması ceza oranını belirleyen temel faktörlerdendir.
Yeniden Değerleme Oranı: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu gereğince, idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle cezalar her yıl güncellenmektedir.
Transpalet Muayenesini Kimler Yapmaya Yetkilidir?
Herkes periyodik kontrol raporu düzenleyemez. İlgili mevzuat değişiklikleri gereği, transpalet muayenelerinin yalnızca kalıcı Ekipnet numarasına sahip olan yetkili personeller tarafından yapılması zorunludur. Kontrolleri yapmaya yetkili kişiler şunlardır:
- Makine ve mekatronik mühendisleri.
- Makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler.
- Makine teknikerleri veya yüksek teknikerleri.
Ayrıca bu işlemlerin, EKİPNET belgesine sahip Muayene Kuruluşları tarafından gerçekleştirilmesi raporun güvenilirliği açısından büyük önem taşır.
Transpalet Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?
Transpalet periyodik kontrol adımları, ekipmanın işlevselliğini ve güvenliğini zorlu koşullarda test etmeyi amaçlar. İşlem sırasıyla şu aşamalardan oluşur:
Genel Kontroller ve Hazırlık: Çatallarda deformasyon veya çatlak olup olmadığı görsel olarak incelenir; asansör makaraları, hidrolik ünitelerdeki yağ kaçakları ve tekerlek aşınma durumları kontrol edilir.
Fonksiyonel Test (Yüksüz): Cihaza yük bindirilmeden, hareket mekanizmasının izin verdiği tüm hareketler ve yüksüz frenleme kabiliyeti test edilir.
Yük Kaldırma Testi: Ekipman tam kapasitesiyle yüklenerek kaldırma, indirme ve ilerleme fonksiyonları kontrol edilir.
Aşırı Yük Sızdırmazlık Testi: Transpalete, nominal kapasitesinin 1,25 katı ağırlığında yük yüklenir ve yük yerden en az 10 cm kaldırılarak minimum 10 dakika boyunca askıda bekletilir. Bu sırada hidrolik kaçak veya yük kaçırma durumu gözlemlenir.
Son Kontrol ve Raporlama: Yük testlerinin ardından çatallarda ve mekanizmada kalıcı bir deformasyon olup olmadığı tekrar incelenir; tüm bulgular “Transpalet Periyodik Kontrol Raporu”na işlenerek işletmeye teslim edilir.
Dilerseniz Kaldırma ve İletme Ekipmanları periyodik kontrolü yazımızdan da genel bilgiye sahip olabilirsiniz.
Transpalet periyodik kontrol zorunlu mu?
Evet, transpalet periyodik kontrolü 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereğince tüm işletmeler için yasal bir zorunluluktur.
Transpalet periyodik muayene süresi ne kadardır?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre transpaletlerin periyodik kontrolleri azami 1 yılda (12 ayda) bir kez yaptırılmalıdır.
Transpalet periyodik kontrolünü kimler yapabilir?
Transpalet muayeneleri, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ve kalıcı Ekipnet kayıt numarasına sahip olan makine/mekatronik mühendisleri, makine/metal teknik öğretmenleri veya makine teknikerleri tarafından yapılabilir.
Transpalet kontrolünde hangi standartlar uygulanır?
Transpalet muayeneleri sırasında, TS 2025 standartlarında belirtilen kriterlere ve test yöntemlerine uyulması gerekmektedir.
